Türkiye’nin En Eski Şirketleri

Türkiye’ nin en eski şirketlerini birlikte inceleyelim.

  • 1900 yılından önce kurulan ve halen faaliyetlerini sürdüren şirketler var.
  • 1000 yılında Fransa’da kurulan Chaten de Goulaine,
  • 1141 yılında İtalya’da kurulan Barone Ricasoli,
  • 1304 yılında Almanya’da kurulan Hotel Pilgrim Haus,

Ülkemizin En Eski Şirketleri 228 Yıllık,

  • Hacı Bekir Lokum ve Akide Şekerleri

En eski Türk şirketi 1777 yılında İstanbul Bahçekapı’da kurulmuştur.

Gıda sektörünün şu an yaşayan en eski şirketi.

  • 1893 yılında kurulan Teksima Tekstil. Tekstil sektörünün bilinen en eski firmasıdır.
  • Ziraat Bankası En Eski Banka,

Türkiye’nin en eski bankası 1863 yılında kuruldu.

Osmanlı Bankası ise Garanti Bankası’na devredildi

Garanti Bankası, 151 yıllık Banka

Ziraat Bankası‘nın kuruluşu Mithat Paşa‘nın 1863 yılında Pirot Kasabası‘nda kurduğu Memleket Sandığı ile başlıyor.

  • 1912 yılında kurulan Abdi İbrahim,
  • Eczacıbaşının kuruluşu ise 1942 yılında.

Dünya’nın en eski Şirketi

  • Gumi Co. 578 yılında Güney Kore’den Japonya’ya göç eden Kongo Ailesi tarafından kuruldu.

Gumi Co. 49 kuşaktan bu yana yönetilen şirket, neredeyse 1400 yıldır faaliyette, inşaat işiyle uğraşan Kongo Gumi, İlk işi ise bir budist tapınağı onarmak oldu.

  • Hacı Bekir Lokumları, Hacı Bekir 1777 yılında.
  • İskender Mehmetoğluİskender Efendi 1860 yılında.
  • Ziraat Bankası Mithat Paşa 1863 yılında.
  • Hafız Mustafa İsmail Hakkızade 1864 yılında.
  • Vefa Bozacısı Hacı Sadık 1870 yılında.
  • Karaköy Güllüoğlu Hacı Mehmet Güllü 1871 yılında.
  • Kuru Kahveci Mehmet Efendi Mehmet Efendi 1871 yılında.
  • Sabuncakis İstiraki Sabuncakis 1874 yılında.
  • Erden Gıda Sanayi Mahir ve Kamil Kardeşler 1878 yılında.
  • Komili Komili Hasan 1878 yılında.
  • Çögenler Helvacılık Rasif Efendi 1883 yılında.
  • Cemilzade Şekerci Udi Cemil Bey 1883 yılında.
  • Hacı Abdullah Abdullah Efendi 1888 yılında.
  • Hacı Şakir Hacı Ali 1889 yılında.
  • Teksima Tekstil H. Mehmet Botsalı 1893 yılında.
  • Tuzcuoğlu Nakliyat Fehmi, Mustafa Tuzcuoğlu 1893 yılında.
  • Konyalı Lokantası Ahmet Doyuran 1897 yılında.
  • Alevli A.Ş. Yuda Levi 1898 yılında.
  • Arkas Holding Gabriel Arcas 1902 yılında.
  • Bebek Badem Ezmecisi Mehmet Halil Bey 1904 yılında.

GüLLüOĞLU:

1800’lı yıllarda Gaziantep‘te başlattığı baklava serüveni iki yüz yıldır devam ediyor.

BARİLLA:

Doğuş Grubu taradından 1974 yılında Bolu‘da kurulan Filiz Gıda,

Bir makarna üretim ve pazarlama şirketi olarak faaliyet gösterdi.

Firma 1994 yılında İtalyan Barilla ile ortaklık kurarak sektördeki gelişimine devam etti.

SARAR:

Sarar, 1944 yılında kuruldu.

Abdurrahman Sarar‘ın 12 metrekarelik bir terzi dükkanında iş hayatına başlamasıyla temelleri atıldı.

ŞEKER PİLİÇ:

1960 yılından bu yana faaliyet gösteriyor. Türkiye’de kurulan ilk tavukçuluk firması. Bandırma’da Emek Tavukçuluk. 1980’lerden yatırımlarına hız vererek, 1999 yılında unvanını Şeker Piliç olarak değiştirdi.

YURTİÇİ KARGO:

1982 yılında kurulan Yurtiçi Kargo, Arıkanlı Holding Taşımacılık Grubu. Türkiye’nin ilk kargo şirketi

MUSTAFA NEVZAT:

Türk ilaç sektöründe yaklaşık 85 yıldır faaliyet gösteriyor.

KALEKİM:

1973 yılında kuruldu. Kale Grubu iştiraki. Kalekim Kimyevi Maddeler Sanayi ve Ticaret. Seramik yapıştırıcılara ve derz dolgulara üretim ve pazarlaması yapar.

TÜRKİYE İŞ BANKASI:

“Vatanı kurtaracak ve yükseltecek tedbirlerin başında olarak, halkın doğrudan itibar ve itimadından doğup meydana gelen tam manasıyla modern ve milli bir banka kurulması.”

1924 yılının Temmuz ayında Bakanlar Kurulu’nu toplayan Mustafa Kemal ATATÜRK, milli bir banka kurulması konusundaki arzusunu böyle dile getirmişti.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk özel ve milli bankası.

İSTİKBAL:

50 yılı aşkın süredir faaliyet gösteriyor.

ANADOLU SİGORTA:

1925 yılında kuruldu. Şirketimiz 1 Nisan’da Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK’ün girişimiyle, ilk ulusal bankamız olan Türkiye İş Bankası’nın öncülüğünde kuruldu.

SANKO:

Türkiye’de tekstil başta olmak üzere birçok sektörde 104 yıldır faaliyet var.

SANOVEL:

Ankara Galenos Ecza Deposu‘nu 1976 yılında kurarak İlaç sektörüne giren, Adilna’yı satın alarak Sanovel‘in temellerini 1983 yılında attı.

KESKİNOĞLU:

45 yıl önce kurulan tavuk çiftliği; 64 bin ton piliç eti, 550 milyon yumurta, 6 milyon yumurta dişi civciv ve 60 milyon etlik civciv üretimi yapılıyor.

JUMBO:

İstanbul Çemberlitaş‘ta 1947 yılında kuruldu. 61 yıldır sektörde hizmet veriyor.

PETKİM:

Petkim Petrokimya A.Ş. 03.04.1965 tarihinde TPAO kuruldu. Yarımca Kompleksinde 1970 yılında, 5 fabrikayı işletmeye açtı.

PINAR SÜT:

32 yıl önce Yaşar Gıda Grubu, 1975 yılında Ortadoğu’nun en büyük tesisi olarak İzmir’de kuruldu. Türkiye’nin En Eski Aile Şirketi 237 Yaşında. Türk ekonomisinde sayısı az da olsa Osmanlı İmparatorluğu döneminde kurulmuş ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna tanıklık etmiş şirketler var.

237 yıllık Hacı Bekir Lokumları Türkiye’nin en eski markası.

Hafız Mustafa, Vefa Bozacısı, Karaköy Güllüoğlu,

Kuru Kahveci Mehmet Efendi, Altan Şekerleme, Koska, Pandeli, Yenigün, Uludağ, Erden Gıda, Komili,

Çögenler Helvacılık, Cemilzade, Hacı Abdullah,

Konyalı Lokantası ve Bebek Badem Ezmecisi

Şirketin Adı Kurucu Kuruluş Tarihi:

  • Hacı Bekir Lokumları, Hacı Bekir 1777 yılında.
  • İskender Mehmetoğlu, İskender Efendi 1860 yılında.
  • Ziraat Bankası, Mithat Paşa1863 yılında.
  • Hafız Mustafa İsmail, Hakkızade 1864 yılında.
  • Altan Şekerleme, Karagözoğlu Emin Bin1865 yılında.
  • Vefa Bozacısı, Hacı Sadık 1870 Karaköy yılında.
  • Güllüoğlu, Hacı Mehmet Güllü 1871 yılında.
  • Kuru Kahveci Mehmet Efendi, Mehmet Efendi 1871 yılında.
  • Sabuncakis, İstiraki Sabuncakis 1874 yılında.
  • Erden Gıda Sanayi, Mahir ve Kamil Kardeşler 1878 yılında.
  • Komili, Komili Hasan 1878 yılında.
  • Çügenler Helvacılık, Rasif Efendi 1883 yılında.
  • Cemilzade, Şekerci Udi Cemil Bey 1883 yılında.
  • Hacı Abdullah, Abdullah Efendi 1888 yılında.
  • Hacı Şakir, Hacı Ali 1889 yılında.
  • Teksima, Tekstil Mehmet Botsalı 1893 yılında.
  • Tuzcuoğlu Nakliyat, Tuzcuzade Ahmet Bey 1893 yılında.
  • Konyalı Lokantası, Ahmet Doyuran 1897 yılında.
  • Alevli AŞ, Yuda Levi 1898 yılında.
  • Pandeli Lokantası, Pandeli 1901 yılında.
  • Arkas Holding, Gabriel Arcas 1902 yılında.
  • Bebek Badem Ezmecisi, Mehmet Halil Bey 1904 yılında.
  • Koska, Hacı Emin Bey 1907 yılında.
  • İlancılık David Samanon, Jak Hulli 1909 yılında.
  • Ece Ajandası, Mehmet Sadık Bey 1910 yılında.
  • Abdi İbrahim, Eczacı Abdi İbrahim 1912 yılında.
  • Uludağ, Mehmet Hakkı Bey 1912 yılında.
  • Yenigün, Reçelleri Mahmut Yağcılar 1914 yılında.
  • Türkiye İş Bankası, Mustafa Kemal Atatürk 1924 yılında.
  • Anadolu Sigorta, Mustafa Kemal Atatürk 1925 yılında.
  • Cemilzade, Şekerci – Udi Cemil Bey 1883 yılında.

Tarihe ‘Şekerci, Bestekâr, Hafız ve Udi’ olarak geçen Cemil Bey, 1883 yılında, on altı yaşında bir yandan musiki eğitimi alırken, İstanbul Şehzadebaşı’nda ilk şekerci dükkânını açar.

Yirmi yaşına geldiğinde İstanbul’un en ünlü udilerinden biri olmuş ve birçok besteler yapmıştır. Bu sayede 1898 yılında Muzıka-i Hümayun’un Türk Musikisi Bölümünde ud sanatkârı ve hocası olur. Elliden fazla bestesi olan Cemil Bey’in müziğinin ve şekerlemelerinin ünü zamanla İstanbul sınırlarını aşmıştır.

Şekercilik üzerine yapılan uluslararası yarışmalarda birçok ödüller kazanan Cemilzade’de, 100% doğal üretilen ezmelerin, lokumların, akidelerin özel tadını nesilden nesile geçmektedir. 130 yıldır hiç değişmemiş bu geleneksel tatları, İstanbul’da dört şubede ve Berlin’de

  • Konyalı Lokantası – Ahmet Doyuran 1897:

KONYA’nın Doğanbey ilçesinden 1895 yılında çıkan büyük dede Hacı Ahmet Doyuran 1897’de dört masa ve 16 sandalye ile Sirkeci’de ‘Konya Lezzet Lokantası’ Lezzet ve temizliğin temsilcisi olarak kısa sürede tanınan lokanta, İstanbul mutfağı denince akla ilk gelen isimdir. Konyalı’nın şöhreti 1940’lardan sonra Nurettin Doğanbey’in çabalarıyla Türkiye’ye yayılır. Yerli yabancı devlet adamlarının, kral ve kraliçelerin, sanatçıların uğrak yeri olur.

  • Kuru Kahveci Mehmet Efendi

Mehmet Efendi 1871:

1871’de Mehmet Efendi’nin “Kuru Kahveci Mehmet Efendi” adıyla İstanbul Tahtakale’de O zamanki adıyla “Taht-ul Kale” açtığı küçük dükkan, Bugün bir marka olan bu ismin ilk adımı olur. Yönetimin babadan oğullara geçmesinden sonra işletme “Kuru Kahveci Mehmet Efendi Mahdumları” adını alır.

  • Abdi İbrahim – Eczacı Abdi İbrahim 1912:

1912 yılında İstanbul’un Küçükmustafa semtinde kurulan eczanede

1916 yılında “yapma ilaç” üretimine geçildi.

Şirket 1919 yılında ilk ilaç üretim fabrikasını kurdu,

1975 yılında da şirketin ismi Abdi İbrahim İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ olarak değiştirildi.

  • Uludağ – Mehmet Hakkı Bey 1912:

Uludağ İçecek gerçek bir Anadolu sermayesi hikâyesi.

Şirketin kökeni 1870’te kurulan Keşiş Maden Suyu

1912’de ilk maden suyu işletme ruhsatını alan ortakların,

Haklarını Nilüfer Gazoz’un sahibi Mehmet Hakkı Bey’e devretmesi 1933 yılına rastlıyor.

1958 yılında da Nuri Erbak ve eşi Neriman Erbak’ın hisseleri devralması Uludağ İçecek için bir dönüm noktası.

  • Hafız Mustafa – İsmail Hakkızade 1864:

1864 yılında İsmail Hakkı Zade,

Çankırı’dan İstanbul’a sarraflık yapmaya gelir.

İsmail Hakkı Zade, dükkânının bodrum katında akide şekeri yapmaya başlar.

Oğlu Hafız Mustafa ise civardaki camide gönüllü müezzinlik yapmaktadır.

Ancak babası gibi kendisi de bir süre sonra tatlıcılık ve şekercilikle ilgilenir.

Osmanlı Devleti döneminde,

Sultan Abdülaziz saltanatının ilk yıllarında kurulan bu 1,5 asırlık dükkân,

Hem Osmanlı’nın savaş dönemlerine hem İstanbul’un işgaline hem de Cumhuriyet dönemine tanıklık etmiştir.

Petrus Gyllius’un dediği gibi;

“Diğer bütün kentler ölümlüdür,

ama sanırım İstanbul,

insanlar var oldukça yaşayacaktır.”

  • Komili – Komili Hasan 1878:

Tarihi 1878 yılında Midilli’nin Komi köyünde başladı.

Köyünde kurduğu işletmeyle zeytinyağı üretimine başlayan Komili Hasan’ın tek sermayesi kaliteydi.

“Kalitesiz ürünle alıcıyı bir defa,

kendini ebediyen kandırırsın”

anlayışıyla işe koyulan Hasan’ın ürünleri çok kısa bir sürede kaliteleriyle ön plana çıktı.

Osmanlı Sarayı’nın zeytinyağı ihtiyacı

Komili Hasan tarafından karşılanır oldu.

Komili Hasan tesislerini Ayvalık’a taşıdı.

  • Bebek Badem Ezmecisi

Mehmet Halil Bey 1904:

Mudanyalı Mehmet Halil Bey,

Haydarpaşa Lisesi’nde okumak üzere geldiği İstanbul’da

Fener Rum Lisesi’nde eğitim gören

Arnavutköylü Anastasya Hanım’la tanışır.

O dönemlerde iki ayrı dinden insanların evlenmesi çok zor da olsa, büyük aşkları aileleri yumuşatır.

Fakat Anastasya Hanım’ın babasının bir şartı vardır;

Evlendikten sonra genç çiftlerin İstanbul’da yaşayacak olması.

Hal böyle olunca Mehmet Halil Bey’in babası, Mudanya’da yapmakta olduğu badem ezmesi ve şekerleme işini oğluna öğretmek üzere 1-2 yıllığına İstanbul’a gelir.

Bebek’te bir dükkân açarlar.

Bebek Badem Ezmecisi’ni ‘Meşhur’luğa götüren süreç de 1904’te başlamış olur.

  • Koska – Hacı Emin Bey 1907:

Koska’nın geçmişi 1900’lü yılların başında Denizli’de Hacı Emin Bey’in faaliyet gösterdiği helvacı dükkanına kadar uzanmaktadır.

Baba mesleğini sürdüren Halil İbrahim Adil Dindar 1930 yılında oğulları ile birlikte İstanbul’a gelerek Koska semtinde bir dükkan açar,

Ürettikleri helva ve tatlıların lezzeti ile ünlenir.

Bulundukları semtten dolayı Koska Helvacısı olarak anılmaya başlar ve bu adı marka olarak tescil ettirirler.

  • Sabuncakis İstiraki – Sabuncakis 1874:

Pera ya da Beyoğlu`ndaki ticaret aleminde 1874`den bu güne yaşamış, halen de yaşamakta olan “SABUNCAKİS” ler Girit adası kökenlidirler.

Ailenin temel direği olan

İSTAVRO SABUNCAKİS

Girit`tde doğmuş ve sabun üretimi ile ilgili tahsilini tamamlayarak Girit`te bir sabun fabrikası açmıştı.

Açtığı sabun fabrikası yerine oturmuş ve Sabuncakis markası ile ünlenirken Girit Adası`nda oluşan büyük baskı ve arka arkaya gelen ayaklanmalar İstavro Sabuncakis`i büyütmeye çalıştığı sabun fabrikaları için yeni bir yer aramaya zorlamıştı.

Bu arada yaptığı araştırmalar sonucu

Midilli Adası`nda yeni bir sabun fabrikası açmayı düşünmüştü.

Bu düşünceye bağlı olarak 1848 yılında,

Midilli`ye göç etti.

Tüm olanaklarını Midilli adasında kullanarak Sabuncakis adıyla yeni ve çok daha modern bir sabun fabrikasını üretime açtı.

Daha sonra doğal çiçek satılmadığını gördüler ve bu alana yönelerek çiçekçilikteki bugünkü ünlerini kazandılar.

  • Ece Ajandası – Mehmet Sadık Bey 1910:

1910 yılında ajandalarıyla sektöre damgasını vuran Mehmet Sadık,

“hatırlatmak ve hatırlamak için yazılan” anlamına gelen MUHTIRA’ları çıkarttı.

Balkan Harbi, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı dönemleri, zorluklar gözetilmeksizin ajandalar basilmaya devam edildi.

Daha sonrasında, Mehmet Sadık Bey’e yaptığı işlere münasip olan Kağıtçı soyadı verildi.

  • Tuzcuoğlu Nakliyat

Tuzcuzade Ahmet Bey 1893:

Tuzcuoğlu Ailesinin o zamanki reisi

Tuzcuzade Ahmet Bey,

Konya’da tuz ticareti ve nakliyesiyle iştigal etmektedir.

Aile I. Dünya Savaşı sonrası İzmir’e göç eder.

İzmir’de daha sonradan şirketin simgesi olacak olan at arabalarıyla nakliyat işine devam eder.

İhraç mallarını depolardan limana nakliyat işini ve askeri nakliyat işini yürütürler.

1950’li yıllara gelindiğinde

Türkiye’de Nato dolasıyla kurulan üsler ve tesislerde görevli askeri ve sivil personele hizmet vermek amacıyla,

ev eşyası taşımacılığına profesyonel olarak başlanmıştır.

Merhum Mehmet Ali Tuzcuoğlu başta olmak üzere aile bireylerinin çabaları neticesinde şirket,

Türkiye’de ve dünyada hatırı sayılır bir yer edinmiştir.

  • Yenigün Reçelleri – Mahmut Yağcılar 1914:

1914 yılından bugüne kadar 4 nesildir aynı lezzetleri koruyarak Antalya’da faaliyetine devam eden Yenigün

Üretmiş olduğu yüksek kalite düzeyindeki farklı reçel çeşitleri ile,

yıllardır reçel sektöründe saygı duyulan kuruluşlarından biridir.

·    Antalya’nın hediyelik lokumları,

·    Ev tipi turşuları,

·    Antalya’nın biberiye turşusu,

·    Doğal pekmezleri

beğenilen yöresel lezzetlerini Türkiye ve Dünya pazarında seçkin noktalara ulaştırmasıdır.

Yenigün Gıda, üretiminin;

·    Avrupa ülkeleri,

·    Avustralya,

·    Amerika.

çeşitli ülkelere ihraç etmektedir.

  • Hacı Şakir – Hacı Ali 1889:

Hacı Şakir, Hacı Ali Bey’in oğludur.

Hacı Ali bey,

19. yüzyılın ortalarında

Kırım’da sabun ve mum üreten Kazan Tatarı bir müteşebbistir.

Bu sabunun ilk üretimi, 1889’a kadar götürülür.

Hacı Şakir daha sonra Sabuncuoğlu soyadını alır.

Karadeniz’in kuzeyinin Rus egemenliğine girmesiyle Hacı Şakir ailesi ile birlikte 1915 yılında Türkiye’ye göç eder.

Hacı Ali Bey göç ettikten sonra,

Laleli Atpazarı’nda evinin altında sabun ve mum üretmeye devam eder.

1987’de;

·    Maya Grubuna,

·    Colgate.

satılmıştır.

  • Hacı Abdullah – Abdullah Efendi 1888:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde

“Karaköy Rıhtımı’nda” “Abdullah Efendi” adıyla bir lokanta açılır.

Lokantanın işletme ruhsatı bizzat

“Sultan II.Abdülhamit Han” tarafından verilir.

Ülkeleri adına İstanbul’u ziyaret eden resmi ve özel heyetler,

“Abdullah Efendi”de ağırlanır.

1915 yılında ise

“Abdullah Efendi Lokantası”,

“Karaköy Rıhtımı’ndan” “Beyoğlu’na” taşınır.

“İstiklal Caddesi” üzerinde bulunan

“Rumeli Han’ın” zemin katında hizmetine devam eder.

“Abdullah Efendi” burada da “Usta’dan Çırağa” devredilmiştir.

  • İskender Mehmetoğlu – İskender Efendi 1860:

Türk ekonomisinin en eski ikinci markası

1860 tarihinde kurulan

İskender de gıda sektöründe faaliyet gösteriyor.

Kuzu etini sinir ve kemiklerinden ayıran ve ilk kez dikey çubuğa yerleştiren Mehmetoğlu İskender Efendi’nin döner kebabı

Türk ve dünya mutfak kültüründe asırlardır yer buluyor.

  • Pandeli Lokantası – Pandeli 1901:

Pandeli Çobanoğlu,

Niğde doğumlu Rum kökenli bir Türk vatandaşı.

10-11 yaşlarında Eminönü Çukur Han’da çalışan babasının yanına geliyor.

Aradan birkaç yıl geçtikten sonra,

“Baba, han sahibine söyle, bana merdiven altında bir yer versin, çevremize köfte-piyaz yapıp satayım” diyor.

Pandeli daha sonra 1901 yılında 20 yaşları civarında Ticaret Odası’nın yanında küçük bir lokanta açıyor.

Yemeklerini kendisi yapıyor.

Kendi damak zevki ve buluşlarıyla yemeklerine lezzet üstüne lezzet katıyor.

Ünü gittikçe yayılan Pandeli Lokantası’nın şöhreti İstanbul`un dışına taşıyor.

Serkan UYGUR (MA)

Marketing and Sales Analysis Consultant

serkanuygur.marketing@gmail.com

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: